Wat * iedereen * zou moeten weten over digitale afdrukken.

Ik heb hier wat verzameld van eigen ervaringen en studie.

Deze gegevens zijn volgens mij accuraat.

Ze zijn vooral een richtlijn als je foto's af wil laten drukken.

Als je een fout vindt, laat het me vooral weten. digitaal@fotokalf.nl


Digitale prints

Digitale camera's zijn eenvoudig te bedienen, direct toegankelijk, makkelijk te delen en goed af te drukken.
Zoals op elk gebied zijn er onverwachte verrassingen.

Daar gaat dit artikel over.

Wij, bij Foto Kalf leren nog steeds om nieuwe mogelijkheden te gebruiken, elke dag geeft ons nieuwe uitdagingen.

Een van onze grote uitdagingen is het samenvoegen van digitale fotografie met het beste van de "normale" , kwalitatief hoogstaande, door en door betrouwbare fotografische printservice.

En dat hebben we gevonden in de hybride Frontier printer


Wat is een frontier hybride minilab.


Een fuji frontier is een digitale foto-afdrukmachine, dat wil zeggen, het gebruikt een hoge resolutie filmscanner en een rgb-laserprinter die direct belicht op foto-papier wat vervolgens traditioneel, chemisch, ontwikkeld wordt.

In de praktijk is de kwaliteit erg goed en de machine is redelijk eenvoudig te bedienen ondanks de vele mogelijkheden.

Het print direct van negatieven en dia's, zowel aps als kleinbeeld en middenformaat en bestanden van onder meer geheugenkaarten, usb-sticks enzovoorts.


De frontier print het best op Crystal Archive Papier HD.

Sommige bedrijven gebruiken het minder goede “ gewone ” CAPS omdat HD duurder is.

In elk geval garandeert Fuji dat de foto's 20 tot 25 jaar goed blijven als ze in het licht hangen en 50 tot 100 jaar als ze donker liggen. Oke, dat is wat Fuji zegt.

Let wel op met water en vingerafdrukken, net zoals bij de meeste andere fotografische materialen kunnen ze het oppervlak beschadigen .

Het is gelukkig lang niet zo gevoelig als een inktjetafdruk die al uit kan gaan lopen bij een keer een hoge luchtvochtigheid.


Wij printen films en digitale bestanden, zowel mat (maximaal 15x30) als glans (max 20x30Cm.)

De frontier draait standaard op 300dpi. Bestanden met een andere resolutie worden geïnterpoleerd om dit te bereiken. Het beste is om de bestanden exact op maat aan te leveren maar bestanden gewoon aanleveren en de fdi software lekker het werk laten doen is een goede optie.

In tegenstelling tot inktjet en offset-prints is de frontier een continueprinter die belicht met drie lasers. De afdrukken zijn Echt scherp en zelfs lijnen van 1 pixel breedte worden duidelijk en strak weergegeven, als je nauwkeurig genoeg kijkt. Dat is mooi maar betekent ook dat je alle ruis en rommel in je beeld kan zien, zoals de ruis die ontstaat bij niet correct gebruik van verscherpingstools (bijvoorbeeld “ onscherp masker ” van photoshop en de hoge-iso ruis van veel camera's.)


Het grote verschil
Het maken van foto's vanaf een film was een onovertroffen, doorontwikkeld systeem. Alle kritieke onderdelen zijn alom gerespecteerde standaardwaarden.
Met een kleinbeeldfilm kon je overal ter wereld een foto-laboratorium binnen lopen en , desnoods binnen een half uur, je foto's keurig afgedrukt weer ophalen zonder dat je meer informatie hoeft te geven dan je naam. Dit komt omdat het foto-lab weet wat ze kunnen verwachten! . Als het beeld eenmaal op de film stond kon je er zelf weinig meer aan veranderen. En het resultaat was dus meestal noodgedwongen wel wat je er van verwachtte!


Dit is het punt waarbij digitaal afwijkt. In de volautomaat is een gemiddelde foto gewoon “ net als vroeger ” voldoende goed maar eigenlijk is een van de charme's van digitaal dat het makkelijk is om beelden te wijzigen. En dat is leuk ook!. Maar ja, vervolgens weet het foto-lab niet altijd exact meer wat te verwachten als ze een foto af moeten drukken van een bewerkt digitaalbestand. Wij zijn er nu een al een tiental jaren mee bezig en kijken niet echt meer op
van het onverwachte. Vooral verkeerd gecalibreerde schermen (meestal achteraf fout ingesteld, standaard staan ze * altijd * voldoende goed) en verkeerd gebruik van de witbalans kunnen tot “ verrassende ” (lees ongewenste) resultaten zorgen.

Om zaken nog wat interessanter voor ons te maken, digitale apparatuur heeft wel wat weg van een wonderkind. Het is briljant in haar specialiteit maar mateloos dom in alle andere en afwijkende zaken. In de praktijk betekent dit dat zelfs onze fantastische frontier gevoed moet worden met exact omschreven en geconfigureerde bestanden en pijnlijk nauwkeurige aanwijzingen. Als er iets niet exact goed is, wordt op zijn best de foto anders dan verwacht, maar ook kan de hele machine er op vastlopen. Soms is het probleem eenvoudig te verhelpen, soms ben je uren bezig. in elk geval, er moet altijd een specialist kostbare tijd in steken.


Hieronder, alfabetisch , wat aanvullende informatie


Afdrukformaten

Hieronder vindt u de meest voorkomende fotomaten met bijbehorende pixelmaat.

We hebben meest voorkomende "gewone" foto maten ingesteld als standaard-maten, zoals u ook gewend bent van "klassieke"foto-afdrukken. Nb. Er valt rondom een randje van een paar pixels af, ook bij de fit-in.



Lijst met minimale en optimale pixelmaten









standaard fotoformaat

Exacte fotomaat


resolutie

optimale pixelmaat


“minimale” pixelmaat


resolutie


hoog

breed

dpi

hoog pixels

breed pixels

hoog pixels

breed pixels

dpi

9x13cm

8,9

12,7

300

1050

1575

500

800

138

10x13cm

10,2

12,7

300

1200

1575

600

800

140

10x15cm

10,2

15,2

300

1200

1800

600

900

150

11,5x15

11,5

15,2

300

1350

1800

800

1100

150

13x18cm

12,7

18,8

300

1500

2250

800

1100

145

15x21cm

15,2

21,6

300

1800

2592

900

1296

150

20x30cm

20,3

30,5

300

2400

3600

1200

1800

150

wenskaart

10,2

21,6

300

1200

2592

600

1296

150












Bestandsgrootten
Zoals u in voorgaande tabel heeft kunnen zien is er een verband tussen bestandsgrootte en printkwaliteit
eg. 1200x1800 is perfect voor 10x15 maar klein, maar nog netjes afdrukbaar, voor een 20x30. Het lijkt aantrekkelijk om alles maar super-groot aan te leveren maar dit kan makkelijk leiden tot een computer die struikelt over de bestandsgrootten.
in het algemeen is het goed mogelijk om een maat groter, of twee maten kleiner te printen zonder echte problemen
verkleinen gaat dus overwegend zonder al te veel problemen en meer vergroten hangt sterk af van onderwerp en originele bestandsgrootte.

Ook het materiaal waarop geprint wordt heeft invloed. Bijvoorbeeld afdrukken op canvas zien er ook met 100dpi nog goed uit terwijl een 20x30 glans of mat van de frontier er al minder uitziet bij 150dpi.

En soms is er geen andere foto dan juist die ene hele slechte. Dan moet het maar zoals het kan.



Beeldgrootte
Veel mensen hebben hier problemen mee. Van belang is niet de maat in cm's maar de pixelmaat.

Het is belangrijk om te begrijpen dat de Frontier is ontworpen om af te drukken op vellen van vast omschreven grootte. Het bestand kan worden gebruikt om het gekozen vel randloos mee te vullen.
Als de proporties van het bestand niet overeenkomen met de proporties van het papier, wordt het bestand “opgerekt” tot de juiste breedte en wat er van de lengte teveel is komt niet op de afdruk! Of we drukken ze “Fit in” af waardoor je witte randen om de foto krijgt maar wel alle beeldinformatie getoond wordt.


Momenteel gebruiken we 10,2Cm - 12,7Cm - 15,2Cm en 20,3Cm wat genoeg is voor meer dan 8 verschillende formaten in standaard printwerk.
En alle andere maten als vak- en handwerk, van medaillon tot 210x140cm


Beeldbewerkingen;

Wij zijn heel wijs met de frontier juist omdat zaken als kleurbeheer zo goed geregeld zijn.

Ondanks dat de machine standaard op sRGB werkt, kunnen er toch kleur-gecalibreerde prints mee gemaakt worden.

We kunnen namelijk de automaat uitschakelen en “RAW”data naar de laser sturen waardoor we de RGB kleurruimte van het papier en de lasers meer kunnen benutten. Die is namelijk groter dan het door de automatische kleurcorrector gebruikte srgb.

In de praktijk gebeurt het amper omdat het resultaat mede dankzij de combinatie van automatische en handmatige correcties “gewoon goed”is.
Voor de gevorderden staan de icc profielen hier.



Bestandsnamen
De bestanden moeten benoemd worden volgens windows-naam-conventies en moeten voorzien zijn van de correcte 3-letter extensie. Dit betekent dat je 10cijfers, 26 letters en - , _ .
Er mag slechts EEN punt (.) in staan en dan alleen voor de drie-letterige extensie.
Omdat windows computers nogal krakkemikkig omgaan met toetsenbord symbolen is het zaak voor iedereen die geen windows gebruikt, Aub géén symbolen gebruiken in de bestandsnamen omdat de win2000 deze " non-keybord-characters " bestanden niet meer ziet, waarna ze ook niet geprint kunnen worden.


Windows gebruikers moeten ook opletten op de instellingen in de verkenner.
Het is de firma microsoft alles aan gelegen om u dom te houden dus belangrijke informatie, zoals extensies, worden door de verkenner standaard weggelaten.

Als dus de meerderheid van de bestanden geen extensie(.dat, .exe, .txt, .jpg) schijnen te hebben kan u in de verkenner, de afdeling weergave, kiezen voor "details" en vervolgens “bekende extensies niet tonen” uitvinken

Bestandstypen. (file-formats)
De frontier kan slechts Drie bestands-soorten afdrukken.
Tagged Image File Format, ofwel .TIF Dit is technisch het beste .
Windows bitmap ofwel .BMP. Rgb 24 bit
en Joint Photographics expert group, ofwel .JPG


.JPG bestanden zijn de enige bestanden die we accepteren in de normale print-lijn.
De anderen worden behandeld als handwerk.

Ook JPG2000 valt onder handwerk omdat dat geconverteerd moet worden.

Alle drie moeten ze aangeleverd worden in 24bits RGB, PC-type, vlakke bestanden. Dit betekent Geen lagen, Geen paden, Geen geindexeerde kleur,
Geen hoge kleurdiepte (high-bit color), Geen CMYK, Geen alpha kanalen, Geen lab en Geen LZW compressie.

JPeG is de meest practische keuze, zolang de compressie niet te ver wordt opgevoerd. We raden aan om JPeG 8 of hoger te gebruiken met baseline optimaal.

Onze test zijn gebaseerd op de Adobe photoshop en Elements uitvoeringen van jpg.
Gebruik GEEN progressieve JPeG compressie!


Fuji info voor amateurs en gevorderden


De website van fuji heeft alleen wat oninteressant geblaat over de frontier. Vreemd, ze zijn slim genoeg om van al hun films de sensitometrische curven op internet te zetten maar kunnen blijkbaar geen basis-instructies voor amateurs uit typen.

Maar misschien heb ik niet voldoende goed gezocht. Als je ze vindt, meld het me dan even.

Onder het woord “gevorderden “ hangen de frontier icc-profielen.


Monitor/systeem calibratie


Mocht je toch kleurgecalibreerde prints willen hebben kunnen we die , als vakwerk, RAW afdrukken, waarna je je bestanden aan kan passen aan de resultaten terwijl je van te voren weet wat je kan verwachten van het eindresultaat. Als je een ICC gecalibreerde toepassing hebt, kan je sRGB instellen als kleurruimte . Je krijgt dan een goede indruk van het te verwachten eindresultaat, tenminste , als je de monitor instelt volgens een juist profiel.

Mocht je apparatuur niet of moeilijk in te stellen zijn op ICC-profielen of op sRGB dan kan je de monitor erg dicht bij sRGB zetten door de gamma in te stellen op 2.2 bij een kleurtemperatuur van 6500K. Het is dan niet 100 % perfect maar in de praktijk meer dan ruim voldoende accuraat.

Op een Mac kan je dit doen in het monitor controlepaneel door gewoon het calibratie-procede uit te voeren. De standaard voor de mac wil nog wel eens afwijken waardoor je na calibratie waarschijnlijk veel donkerder beelden hebt bij alle toepassingen, dan voor die tijd.

Met Linux kan je eens kijken bij dit wikipedia artikel .

Met een windows-achtige kan je wat gereedschappen vinden in de “geavanceerd” instellingen van het beeldscherm. Zo niet ben je beter af met “adobe gamma” wat gratis bij sommige demo's van photoshop zit. In feite is sRGB aangepast om goed overweg te kunnen met gemiddelde pc's dus je zal er normaal standaard niet zo ver af zitten en, nee, dat is geen toeval.

In alle gevallen, neem het schermpje van je camera als basisnorm.

Verder kan je op de site van Fujicolor , afdeling “helpdesk kleurmanagement” een gebruiksaanwijzing vinden over print/monitor/printercalibratie.

Printen van Film.

Uiteraard drukken we ook nog foto's af van dia of negatief.

De professionele (ja, een super-ccd met pixel-shift) scanner/laser-combinatie in de frontier werkt gewoon nog steeds goed omdat het over en weer afgesteld is op het gebruikte papier waardoor er een grotere kleurruimte benut kan worden.



Media
we accepteren CD-rom, Dvd, diskette, Compact flash, Smartmedia, memory stick, de vele SD-varianten , XD kaarten, bluetooth en wifi.
ook kan u insturen via
FDI en als aanhangsel aan een email (digitaal@fotokalf.nl)

Geef ons Nooit (en niemand anders ook, trouwens) een uniek en onvervangbaar bestand. Maak een kopie en stuur dit in.

Ook hebben we liever geen beelddragers waarop verschillende bestanden staan met dezelfde namen.

We printen direct van uw drager en bewaren uw bestanden niet .

Mocht het nodig zijn om wijzigingen aan te brengen dan maken we een tijdelijke copie.

In elk geval, we brengen geen wijzigingen aan in uw oorspronkelijke bestanden.


Testbestanden

die kan je hier downloaden; kleurtestprint grijs-balans resolutie

Deze zijn zowel te gebruiken voor monitorcalibratie als ook voor printerkleurinstellingen.

Als deze op je monitor er goed uitzien heb je die behoorlijk goed staan.

Vooral de resolutietest is grappig. Probeer die maar eens te printen op een inktjet........



Zwartwit afdrukken
Als je zwartwit afdrukken wil moet je nog steeds rgb bestanden aanleveren dus haal de kleur weg door de verzadiging eruit te halen,(shift-ctr-u) ga het bestand niet converteren naar grijswaarden en dan weer terug naar rgb.

Ga wel weer uit van een gamma van 2.2 om te beoordelen hoe het worden kan.





*JPG

JPEG (Joint Photographic Experts Group) is een ISO/IEC groep professionals die standaarden ontwikkelen en onderhouden voor Compressie algoritmen voor computer beeldbestanden.

JPeG is ook een naam voor elk grafisch bestand wat ontstaan is door gebruik te maken van een door de jpeg ontwikkelde standaard . Een jpeg (extensie .JPG) wordt samengesteld door te kiezen voor een bepaalde serie compressie algoritmen . Als je een bestand opslaat als jpg wordt je gevraagd welke beeldkwaliteit je wil. Omdat de grootste bestandsgrootte de hoogste kwaliteit heeft kan je zelf afwegen of de bestandsgrootte of de kwaliteit belangrijker is. Officieel zijn er 29 jpeg compressies mogelijk alhoewel je er meestal maar twee of drie(bij camera's) tot 12 (photoshop) kan kiezen.





*ICC ;

International Color Consortium, een organisatie opgericht in 1993 door acht grote fabrikanten van beeldbewerkers en printers, met het doel te komen tot een standaard , onafhankelijk kleurmanagement systeem.
Een ICC Profile is een gestandaardiseerde beschrijving van de kleurweergave van een apparaat.



*sRGB
meer info over srgb